25 et praecipue hoc quem respicimus loco sententiarum conexum turbatum et admodum multa corrupta esse Marxius p. 318 sq. non sine iure affiiunat. Nec tamen tacendum est 1 ) multas expositiones Aristoteli cas, quae quin mancae sint dubitari nequit, eo explicari oportere, quod philosophus vulgarem doctrinam satis notam pluribus explanare noluit 2 ). Eaedem tres prooemii virtutes apud anonymum quoque Seg. § 9 sqq. (p. 3 sqq. Gr.) et in Dionysio Hal. de Lys. cc. 17 et 24 enume rantur et latius describuntur. Quae cum ita sint, non habe mus, quod miremur etiam apud Latinos has tres exordii par tes legi. Iubent enim (Cic. I 16,23 sq.; auct. ad H. I 4,7) audientes: dociles, attentos, benivolos reddere 3 ). Nec in reli quis libris Tullius haec tria detraxit, sed in omnibus tangit, etsi non semper eadem ratione exprimuntur 4 ). Iam vero de vario ordine, quem diversi scriptores in prooemii officiis vel enumerandis vel pertractandis ipsi sequun tur, disertis disputare verbis longum est atque inutile vide- oemio adhibere diximus, etiamsi jrpoS-sostoc nomine non utatur, hoc diffe rat, quod npoiteaic III 13, quae toutei anteit, nil aliud est nisi jrpo(35.ij(jia- •co; (III 13; 1414 a 36) expositio (im engeren Sinne von Themastellung, Volkmann p. 124), Trj; dito8e£|eM{ dpr/r,, ut dicit anonymus Seg. § 160 = p. 30,15 Gv (cf. Hermagorae apivopxvov), cum itpoEteaic, prooemii pars, magis ad imo&Eaewj speciem i. e. ad argumenti compendium acce dere videatur (cf. imprimis 1415a8sq.). At hanc distinctionem, si modo adhibere voluit Aristoteles, certe non satis clare et perspicue signavit. Ergo nos quoque e nonnullis exemplis cognovimus Stagiritam aliis locis eiusdem libri alia secumque pugnantia proferre. Ac fortasse operae erit pretium exquisitius perscrutari, ubinam, qua de causa, quemadmo dum Aristoteles cum in aliis scriptis tum in rhetorica a disserendi ele gantia discrepet. *) Wendland p. 40. 2 ) Dielesius autem, A. A. B. 1886, p. 16 de hac controversia sic iudicat: „Man darf annehmen, dass er manche Dinge in unserer Rhetorik nur deshalb kurz und andeutend behandelt hat, weil sie in der jtpoeaSoatc (sc. in arte Theodectea) bereits eine geniigende Darstellung gefunden hatten“. 8 ) Latini in hac re propius ad Aristotelem accedunt quam ad Anaxi menem, quod hanc disciplinam in genere solo iudiciali tradunt. 4 ) de orat. I 18,26; II 19,80; top. 26,97; orat. 35,122; part. or. 8.28, cf. Heinicke p. 70.