erwys inde Kont
der Zeevaert. |
IF L lion van t Zeevaren ig een Werten»chap/ om door lekere requ-
. Bs leneen Schipoverzee te ltieren/ van d’eeneplaets tot d’ander,wert
d) 9 niet onepgentlijck gedeelt in twee deelen/ namentlpck / in Gomer:
NF ſy ne en Groote Zeevaert. De Ghemeene Zeevaert ghebrupckt
ZEHN N E s
RES I4 enhoecken/ hoediein ltreckinghen endiltantien verſchenden zyn /
© f nupcerzee bekent werden : indiepten/ ondiepten / Hoedanicheden van gronden: her
loopen en vallen van troomen:op wat ltreeck de Maenaeneelcke be»londer plaets hoog
Water maeckt endierghelpcke / 't welck eencdeels unt onderrechtinghe van ervaren
Stierlupden/ maer meelt upt eyghen ervaringh moet geleert werden.
, De Groote Zeevaert ghebrupckt / behalven de voo: ghemeene handelinghe,ver-
chevden andere bethendighe Inltrumenten enregulen die zu upt de Altrononue en
Colmographiemoetr nemen. Is daerom noodich, dat elck Stierman die degroote
Latt ond



revaert wil ghebrupcken en handelen / eerlt en voor al wel onderrecht zp in de kon-
damentenderkelverconlten/ dat is: dat hp kenne en veritae de gheltalte en akdeplinge
bande Zpherader werelt/ die beweginge der hemelen/voornamelpc des achtlten,vier-
denen eerlten / midtclgaders de fabzyck en t gHebrupck der Inlſtrumenten : »ſonder
Welcke kenniſke het niec moghelpc is groote,/ en te vozen nopt belochte,repſen over de
Yrootezee gheluckelÿck upt te vorren. En nadien »loodanighe wetenſchappenupc
goet onderricht connen berkreghen werden / wp hebben die in dit Tractaet de Jongen
î Seelupden (begheerich om Stiermanſchap teleeren) voorgheltelt/ looclaer en dupde-
lIpckalsdellelks korchepc heeft konnen Inden,
1 Hoofijtuck. Van de Sphera , -en haer onderfcheyden
beweginghen,
| Pheraepghentlpck is ghelepdt een kloot/ gheheelvalt en rondt / wiens uper-
| : ofte oppervlack / over al eben verre ig verchenden ban zijn middelpunt.

] Bpdùdat woort sphæra Mundi ofte Sphera der wereldt / verltaetmén gheneen-
Toch de geheele kloot des hemels./ met alle dat daer in bevanghen is : Die wert ghe-
Deelt in twee Deelen: Elementaels en Hemels: het Elementael Deel / Heeft weder bier
‚Deelen: Het cer(te ig De Aerde / die mec het water als het tweede maeckt cen bolcomen
ronde Cloot/ Datr wp op Woonin. Pet derde Locht D'acrde bevanghende/ en het
vierde't Dier / ’t welck nae t ſegghender Philo»cophen begrppt De ſpatie die Daeris
tullchende Locht en des Maens hemel. Wr dele Elementen (dat is beginlelen aller
dinghen ) die de veranderinghe altpdt onderwozpen en onderdanmgh zin / 't ſamen
Mmetdewarmteder hemelen/ comenvoort envergaen/ door gheltadighe willelinghe
k; verwandelinghe van d'eenin d’ander / alle dinghen die wp op Aerdrpck lien en be-
Het Hemels deel(bevanghende binnenin zunhollichendt het Elementaels)is door-
Inchtich/ blinckende, akghelchepden en vrp van alle veranderlnckhepdt/ werde ghe-





deeltinacht Spheren ofcronde holle klooten / diemen hemelen noemt/ waer vandle _
Prootlte altpdt de naelte vervolghens klootswps begrpypt. De »even onderlte hebben
maerelck ren lterre ofte Planeet alleen/ waer van de eerlte (het Aerdrpck naelte)is de
Hemel van de Maen/ de tweede van Mercrrius/ dederde van Venus / de vierde van
î de Zon,/ de vpkde van Mars- de lelte van Jupiter/ de ſevendevan Saturnus/ ende
_ achtüevanalle vale lterren. 't Ghetal deer bemelen werdt bekendt Do02 De loo-
Ven Diemen in haer fiet rondom de Polen des Zodiacx. De Maen Deurloopt haren
emel Deur haer epghen natuerlpcke loop ban welt nat ooft in 27 daghen s uren.
curius / Venus en de Don de haerenin een Jaer / Mars de zpne in twee /
Jupi-



Nutzerhinweis

Sehr geehrte Benutzer,

aufgrund der aktuellen Entwicklungen in der Webtechnologie, die im Goobi viewer verwendet wird, unterstützt die Software den von Ihnen verwendeten Browser nicht mehr.

Bitte benutzen Sie einen der folgenden Browser, um diese Seite korrekt darstellen zu können.

Vielen Dank für Ihr Verständnis.