Ie

ee ==
ee


46: Kort onderwijs inde
ooft en welt aen L en Mop twee pinnen alg op cen alle alloo hanghen / dat die op en
neder gekeert en De wpler aen ’t ondere epndt aen D aen © quaDzant F DG op alle
pools pooghten gefelt mach werden. :
Soamen Dan (ulck Compas Kelt met De ondere bodem Waterpas De Linie HK
vecht noozden en zupDen/te weten H na ’t nooDen/en K na t zupden/ en het onderlte
epndt des wplers neffens ailulcken graet aen 't Quadzant FG, als de hooghte des
Pools daermen Hem op bebint : fo (al Dan De (chpve AB C (aen ghelijckformich
biet de ſuperficie des waren Equinoctiaels / en de wpler E D mer de alle des we-
reits.
1 Exempel.
Opdehooghte ban 5o graden of daer ontrent/ dezon zijnde in 't beginſel Cancri op ‘t meeſt
na r’ noorden gedeclineert- 18 op een gemeen Compas ten half acht uren eerſt ooſt/ en ten half vp:
ben al weſt/-dat18: hp gaet van t'ooſt dooz tzupden tot het weſt in o uren/ maer van t weſt doox
't noorzden tot weder in t ooſt in 15 uren, :
2 Exempel.
Op be hooghte ban 30 gtaden/Hp komt wepnich voor half thienuren aen ’tsooſt/ en wepnich na
Half dreien in 't weſt-gaet alſoo in min als ſeſtehalf uren van t ooſt dooz ‘t zupden in t weſt/ macr
ban ’t weſt doo; ‘t noopden tot het ooſt gact hp mecrals 18 uren,
3 Exempel.
Het Draeckenhoofc zijnde in 't beginſel Arietis-en de #Maenin 't beginsel Cancri-die mmaect dan
bijf gzaden meer declinatie als de Zon / en gaet daer dooz op de voorſz hooghte van zo graden
meer als een ure raſſcher van t ooſt tot het weſt/ als de Zon,te weten mnontrent 4 uren/'en wenuee.
ban ’tweſttothet ooſtinontrent 20 uren.
Onder de Linie / de Son geen declinatie hebbende / gaet lnorghens op recht in
'toolt'enrpſende blijft oolt/tot dat hp boven 't hookt door t Zenith gaec in t welt/ en
î bliſkt aldalende weſt/tot weder aenden Hozizon/is alfona een gemeen black Dinbend
Compasd'eene halve dach oolt/ end’ander welt/ lConder op eenighe ander ltreeck te
komen. Alfoo en it niet op duſldanigh Equinoctiael Compas. De Hon en Men
beyde gaen altpdt even veeltijdt over een elcke ltreeck/te weten/van 'toolt tot het zup-
Den s uren/ van t zupden tot het welt 6 uren/en van 'twelt dooz 't noozden weder tot jj
het oolt intweemael 6 uren.
Exempel.
Onder de Line ziſnde/ en de Son in d'Equinoctiael/ ick ſtel het ennd des wpſers E recht nooz- ].?
den het anderepnde D na 't zupden aende bovenkant des quadzants aen G op 0, bewpſer E D.
(al dan waterpas leggen- gelijck des werelts aſſe / en de ſchpve recht in ‘t loot overepnde gelijck | | |
ben waren Eguinoctiael aldaer. De Son opkomende boven den Dorizon; fal de (chaduw deg
Wypſers op de Öchitbe wpsen op 't ooſt en op de ſeſte ure:voozt opgaende,rijſt hp over de kanedes
ſchijfs/en deelt die mer de ſchadu in gelijcke cijt in even deelen/ 45 gzaden hooch boven dé Vozizon
zijnde/ de ſchadu des wpſers sal wpsen op ‘t zupdooſt, en de negenſte ure:in tZenith geklommen
zijnde/ de ſchaduw ſalreche in ‘t loot neder ſtaenop e zupden en de twaelſte ure; weder 4 ; graden




(Dat ig ten halven in ‘t weſt) ghedaelt ztinde / de ſchavu ſal ſtaen op t zupdweſt en de derdeurs | é
nae de middagh/ maer aenden Horizon komende/ de ſchaduw ſal ſtaen op 't weſt en de ſes hg)
fte ure,
Gelick dit ghekevt is bande Son] ‘tis eden alcoo te verltaen (loo veel de (treecken
ay! !) ehe- ofte ouderdom der Maen te rekenen Daer toe zijn inde volgende
tafelen onder elcke Greeck gheele twee Colomnen cpfer ghetal/De tere zijn De Dagen
ban D'ouderdom der MDaen/ofte de verloopen Dagen ban Dat De Maen nieu oft vol is
geweelt/De tweede zijn de uren ende minuten Des (elven Daegs in welcke De Maen act i :
fulcken ltreeck komt/en aen de plaecſen daer neffens hoogh water maeckt.


Exempel ; i

Nutzerhinweis

Sehr geehrte Benutzer,

aufgrund der aktuellen Entwicklungen in der Webtechnologie, die im Goobi viewer verwendet wird, unterstützt die Software den von Ihnen verwendeten Browser nicht mehr.

Bitte benutzen Sie einen der folgenden Browser, um diese Seite korrekt darstellen zu können.

Vielen Dank für Ihr Verständnis.