_ Kooftder Zeeräert. 43
RX X 1 Hoofiftuk. V an’t veranderen der Kompalleti
. Y E naelde ofte Get Kael onder de Kompallen met de Sepldeen gereken! treckt
tot verſchepden plaetſen verſchepdelpek/tot ſommige reche nae 't noorden / tot
andere mijcktſe na’t oolten/ en elders ’twelten. Als bp exempel: Bp de Eplan-
den van Cortvoen Flores (de weltelÿcklte vande Vlaemſche Eplanden.) Bp Pelm[:
hup wepnich bewelten de Noordkaep.Onrtrent 30 mplen weltwagerc van de zupdhoec
an Spitſberge/ Beoolten de Cabo de bona e»ſperance aen de Cabo des Aguilhas/
en tot meer plaectſen/ »ſoo in Oolt als Weſt.-JIndien/ wijſt de geltreecken naelde réchce
noorden.Weltwaert vande Vlaemſche Epländen beoolten de Noordkaep/Aen Nova
Zembla, Aende liuſt van Spilberge-en beoolten de €. Das Agulhas op de gehele
Indiſche Zee'wijlt die van tnoordcn weltwaert/ en beoolten de Dlaemſche Eplair
den/bewelten de Cabo de Bona Elperance/ enmeer andere plaetſ.n/ van tnoozden
Soltwaert. De akwyckingh d: rx naelde danis tweederlep/te weten van t noorden na
twelten/ die wp welteringh oftenoordweltermgh- en van 't noordenna t oolten, die
wp oolteringh ofte noordoolteringh noemen. Elck van dieis oock tweederlcp/te we-
ten vergrootende ende verkleenende oolteringh : In»ſgelÿcks vergrootende en verklee-
nende welteringh.Vergzrootende oolteringh ofce welteringh is/de welcke,/ allinen van
Welten na ooltenvaert, vergroot/en verkleenend:/die als dan verkleent. 'Tſ»elvekan .
dupdelijcker verltaen werden bp duſdanigen,
1 Exempel,
J Soomen zeplt vande Eplanden Corvoen Flözes/daer de naâelde recht wilt/ oolt-
Waert gen na de kuſt van &pandien: De naelde begint (en állengikeng meer en meer)
an t noozden akte wijcken na t oalken/ tot datmen beleplt de lengde vande Strate de
A Ibraltar/daer die op t hoogltis (lomen houc) 13z gzaden/datis vergrootende noord-
î deolkteringh.Van daer voort zeplende langs de imdlancſche Zee-die beg nt te verklep-
/

| Vé ot neffeng de mont vande Veneetſche golfe/Daerſe te nier gaet / en De naelde weder

dat
kechtnoozden rreckc dac heec verklepnende noordoolieringh,
2 Exempel,
# J n „Soomen zeplt ban de Cabo des Aguilas (Daer De aelde recht noozden wijſt) ooſtwaert acte
: en/die Naelde begint van 't noordcn afte wijckenna t weſten- tot datmen komt wepnich
e often ber Eplant &. Brandaon daer die op ‘t hooghſt is 22 graden ofte twee geeheele ſtreken-
de D vergrootende neopdwefteringh. Dan Daer voortzeplende;die begint te berclennerveot neffeng
Rein bòpunt ban Celebes / Daer De naelde weder vecht treckt / dat heec verklepnende noo;dwe-
. H dor de gemeene Zeevaert van hier te lande op Golken/ Noorden/ Engelandt en
ſlenzuckrick/of &pangien/ werden De talen(om de Help té Doen vecht Moorden wy-
4 j 11) onder de Roolen valtgelept/ontrent twee derdendeelen vaneen îtreec van ‘tnooz-
YÜnahet oolté.Deltreckingen eh courfTE van het eene lant tot et ander in DE gemeene
4 Palkaerten van die vaerwaters/ werden oock gemaeckt na lulcke Compallen / lulcx
M of (Mn Die daer mede bezeplt/ (onder darmen beporft de Compaen te HeranDderen
" kenighe andere vekeninge dae op temaken, Ä :
I , îtreeck ‘twee ofte meer afwijckt/ is het hoochnodich- (cher pelijck Daer op te letten/
1 maen (pat znde als hoe veel die van TNoozden wült/om verlekert te zyn/watcours
I te L in de miſwyſingh okte akwyking der Narlde te binden; Coecktmeweerkt Het rech-
Ö pepe dert (omde naeldwpckingh daer bp te verlÿcken ) op berlchenden manieren.
"met cengroot Compas (waer vande Naelde zr de Lelp recht over een gt
2
verre repſen over de groote zee/daer de Naeldenuna 'twelker/dän’na 't oolten/

Nutzerhinweis

Sehr geehrte Benutzer,

aufgrund der aktuellen Entwicklungen in der Webtechnologie, die im Goobi viewer verwendet wird, unterstützt die Software den von Ihnen verwendeten Browser nicht mehr.

Bitte benutzen Sie einen der folgenden Browser, um diese Seite korrekt darstellen zu können.

Vielen Dank für Ihr Verständnis.