Full text: Scriptores Rerum Svecicarum Medii Aevi (Tomus 3)

45 
ORATIO HEMMINGI GA DD CONTRA DANOS. 
ipse ad hodiernum usum aptavit, ut hæc verba ejus in fine primæ enuntiationis ostendunt: Så 
långt har man ansett sig skyldig att folja handskriftens äldre stafsätt. Ultima quoque verba 
exscripti illis, quae ex perdito codice Gevaliensi Fant attulit, similia sunt, quamvis scriptura 
genus sequentem aetatem indicet. Maxima diversitas est, quod Codex Gevaliensis titulo, quem 
duo reliqua exscripta Suecana ferunt, caruisse videtur*). His jam scriptis sequentem propria 
manu Nordinii factam annotationem (in Manuscripto ejus in fol. 7 quod Bibliotheca Upsaliensis 
asservat sub titulo: Conspectus Scriptor, rer. Suecic. medii aevi) invenimus, quæ fidem orationis 
ulterius affirmare videtur: Exemplar Suecanum, quale lingua protographa scripsit Gaddius, in 
Bibliotheca Geualiensis Gymnasii comparet. 
Majoris exemplaris Suetici unum tantum exscriptum nobis est cognitum, quod in fine seculi 
XVI:i exaratum, inter Collectanea Hogenskildii Bjelke (quæ supra pag. 39 not. n. memoravimus), 
Tom. II. fol. 594—608 locum tenet et, prout diversa vitia et emendationes facile ostendunt, 
antiquius manuscriptum difficile lectu est secutum. luter hoc longius exemplar et textum Johan 
nis Magni magna intercedit similitudo, sed ea diversitas etiam in multis locis occurrit (v. 
exempla infra allegata), ut illud versio textus Latini esse non possit. Quod cum perpendimus et 
comparatis duobus exemplaribus Suecanis, brevius non esse ex majore contractum, sed hoc illud 
amplificasse invenimus (quod sibi quisque textus illorum infra juxta se positos inspiciens facile per 
suadebit), concludere nobis licet, brevius exemplar Suecanum esse fontem, ex quo deinde majus Sve- 
canum et tandem versio Latina Johannis Magni sunt derivata. Quare hanc traductionem Johannis de 
cætero sæpius editam denuo imprimere superfluum putantes, solum textus Suecauosinfrainseruimus. 
Jam nonnullos proferemus locos, quibus exemplaria Suetica a versione Johannis Magni origi 
nem non trahere satis appareat; litera N. exemplar Nordinianum, litera S. exemplar Sundelianum, 
litera B. exemplar Bjelkeanum et literis J. M. versionem Johannis Magni (sc. edit. Romæ anno 
1554) significamus. 
1) In nullo Suetico exemplari oratio ad Jacobum Archiepiscopum, ut in versione Johannis 
Magni, est directa, quod etiam cum literis Jacobi, quibus Hemmingum, ut oratio sibi commu 
nicetur, orat, melius conspirat Et in duobus aliis locis, ubi Johannes oratorem ad reverendis 
simos pontifices et illustres proceres se vertentem inducit, Suetica exemplaria solum Svantonem 
et proceres memorant, quamquam episcopos quidem presentes fuisse etiam duo horum loci indi 
cant (v. exemplar B. fol 598 b et 603 a.) 
2) Verbum Lubecensibus apud Johannem (in linea 8:va) desideratur in Sueticis exscriptis. 
Manifestum est auditores Hemmingi qui confederati essent bene noscere, sed Johannem, ut legen 
tibus nostras res ignorantibus sententia clarior fieret, illud apposuisse. 
3) Ut unum exemplum ex multis, quanto majore vigore et quasi ex ore loquentis fluat 
oratio in Suecanis exscriptis, sequentia reddere volumus. 
N 
der till medh så waerdas' de ieke 
heller att talla som annat folck, nthan 
tryckia ordhen fram lika som the 
villia hosta, och synas endels medh 
flitt forwendha ordhen i strupan, for 
sen de komma fram, sammaledes 
wanskapa the, munnen då de talla, 
wridhan och wrängan, sa att 
B. (fol. 595). 
wele och icke tala såsom anneth folck 
vthenn tryckie ordhenn fram, liehe 
som the hade en såå starck hosthe 
heller och att the med fliith synes 
endelss forwende eller wride orden 
mitt ij strupenn, för än the komme 
fram. samelunde wanskape the och 
munnen ner the taale, wride och 
wrengie honom, så att — — 
J. M. (p. 755). 
Nec ut cæteri homines loqui dig 
nantur, iramo more tussientium, aut 
verba in medio gutture formantium: 
ita de industria proloquuntur, ut — 
4) In enumerandis populis, quos 
Johannes Magni quadam exaggeratione nomina, 
Dani sibi subjugaverant, ita dissentiunt exemplaria, ut 
quæ auditoribus Suecis nullam habuissent vim, 
addidisse videatur. 
B. (fol. 600 F) et S. ‘ J- M. (p. 763.) 
Tysker, Schlauer, Wennder, Saxer, Hollster** och Pome- Germanos, Teutones. Sclauos, Vandalos, Saxones, Obo- 
re r — — — Cnrlender, Esther, Preutzer och Liff- : tritos, Holsatos, Pomeranos — — — Curetes, Pruteni, 
lender ' Samogethi, Liuoni 
5) Etiam gravior est sequens mutatio ejusdemmodi enumerationis. 
B. (fol. 603 a.) et S. J- M. (p 768.) 
either thet ingenn Suensk wille ju [icke] *** hei- | cum nullus sit Suecus — qui' non potius velit Tar 
ier läte kalle sigh enn Tatter, Turck, Mammaluck, Jude i taras vel Scytha siue Turea aut nescio quis immanus bar- 
eiler och någett annett obequempt namn, än någenn Dana ! baras, quam Danns appellari. 
Hanc inscriptionem posteriore ætate additam reddere non necessarium duximus. Incipit: Enn sanferdigh lärdom och 
rättelse ställt och författedt vdi varningsinjs aff thenn höglärde Herre och Gudz Martyr salige Ilemmingo Gadd Juris 
Vtriusgue Doctor) och fordom Electo till Etnköpiugz stigtt för alle — — Svenske män etc. 
”Holster" desideratur in S. 
Hoc verbum manifeste est elapsum. 
Tom. ITT. 
I. 12.
	        

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.