XXIII. EX CHRONICO LUBECENSI DETMARI AN. 1101-1395.
179
Hoc vetus chronicon tamquam illos Annales Lubicenses, qui id secuti sint, Latine scriptum fuisse, non
nulli quoque loci apud Detmarum • indicare videntur b), attendendum vero est, eum etiam ex opere rbyt-
mice composito 'interdum aliqua aperte mutuatum esse i),
Detmarum ex fontibus Danicis et Sueticis, qui hodie adhuc exstant, aliquem in manibus habu
isse invenire neqvivimus. Neque enim commentatoribus Germanicis assentin' possumus, ei Annales Ry-
enses cognitos fuisse, sed affinitatem utriusque ita explicavimus (v. prolegomena numeri XXII), ut com
munis illis fuerit fons (sine dubio perditi Annales Lundenses majores), ex quo Annales Ryenses bre
vius et parcius, Detmarus et Annales Lubicenses fusius materiam narrationis sumserint. Fieri potest,
ut Detmarus perditum aliquem fontem e Dacia et Suecia ortum viderit, sed ut res nunc se habet, eam
speciem praebet, nihil a Detmaro de regnis aqvilonaribus traditum quasi directe e nostris fontibus ori
ginem ducere, sed e chronicis et traditionibus Lubicensibus (et ita indirecte ex nostris) profectum
esse. Neque in nostris scriptoribus medii ævi ullum vestigium, quod eis Detmarum innotuisse signi
ficat, reperire potuimus.
Multi autem scriptores Germanici Detmarum in suis libris conficiendis adhibuerunt, quorum prin
cipes sunt Hermannus Kornerus in Chronica Novella, Albertus Krantzius in suis diversis operibus k) et
Reimarus Kock in suo Chronico Lubicensi, ex quibus omnibus infra excerpta dabimus. Etiam in illo
Chronico Lubecensi, quod in anno 1430 finitur et cuidam Johanni Rufo attributum est, 1) commenta
tores scriptorem, qui Detmarum secutus sit, diu agnoscere voluerunt. Recentissimæ vero inqvisitiones
satis demonstrarunt, hoc chronicon Rufi ex duabus distinctis partibus constare, ex quibus prior in an
num 1395 extendens nihil sit, nisi redactio quædam ipsius Detmari et ea vetustior, quam illa, cui soli
adhuc nomen Detmari inditum sit, dum posterior pars annos 1395^-1430 complectens, maximam in
partem Chronicam Novellam Hermanni Korueri excerpserit et Germanice verterit™). Plures enim quasi
redactiones operis Detmari exstitisse certum est. Jam supra indicavimus, Detmarum primam partem
chronici in anno 1386 consumasse et codicem, qui in hoc anno desinit, re vera reperiri. Et quamvis
manuscripta Detmari et Rufi per omnes partes conferre non potuerimus, tamen ex illis, quæ alii attu
lerunt, concludere licet, primam partem Rufi (ad an. 1395) verisimiliter vetustiorem redactionem operis
Detmari esse. Nonnullis locis Rufus Detmaro brevior est ab illoque narratas res omittit (quæ res eo
declaratur, quod Detmaro postea alios adeundi fontes occasio sit oblata n),) sed in iis, quæ exhibet Rufus,
iisdem verbis, quibus Detmarus, semper fere utitur °). Præterea codex Hamburgensis exstat, in quo
opus Detmari in annum 1413 continuatum est, cujus autem textus solum in annis 1277—1400 cum
Detmaro conspirat, dum ante annum 1277 dissimilitudo quædam inter illos intercedit p).
Quamquam chronicorum Lubecensium nova critica editio jam jam est exspectanda (qua de causa
in his excerptis faciendis manuscriptorum adhibendorum potestas nobis data non est) forsan videbitur, si codicum, quos nominatos vidimus, aliquam mentionem vel brevissimam fecerimus.
Detmari hæc vidimus exemplaria memorata: I) Membranaceum in folio duo volumina conti
nens, quorum prius in annum 1400 se extendit, posterius annos 1401—1482 complectitur. Prius
volumen, quoad manus scriptorum attinet, in duas partes dividitur, unam annos 1101 —1395 compre
hendentem et una eademque manu circa tempus, quo finitur, scriptam, quam Grautoff Detmari auto-
graphon esse judicat r), alteram, qua anni 1395 s)—1400 continentur, alia sed paulo recentiori manu
scriptam, in qua primam Detmari continuationem agnoscimus. Secundum hunc codicem, quem biblio
theca civitatis Lubecensis possidet, Grautoff suam editionem curavit, cujus ad praefationem eos, qui con
ditionem codicis propius cognoscere velint, relegamus. — Ia) Exscriptum in folio codicis n:i I eodem
loco servatum, (v. Grautoff I, pag. xvi, xvm). — II.) Duo exemplaria in bibliotheca Hannoverana
servata, quæ Grautoff (II. xvm) nominat, sed ipse non vidit. — III) Codex Hamburgensis, in annum
h) Koppman 1, c. p. 78 ejusmodi locum affert. Idem forte in pluribus locis animadverti posset (v. an. 1260 et 1276,
pag. 138 et 153 apud Grautoff, item in anno 1281 Annales Lubicenses exhibent: Philippum [IV in Francia] homo magntestaturce
et astutus; Detmarus vero: Philippus de grote i) Vide Koppman 1. c. pag. 75. k) Dijudicare adhuc nequimus, utrum
Krantzius ex Detmaro directe an indirecte per Kornerum sua hauserit. Idem de Chronico Slavico in an. 1486 (ed. Laspeyres,
Lubecæ 1865 in 4:to) valet. Koppman etiam in Bostocker Chronik 1310-1314 excerpta ex Detmaro agnoscere vult (Hans.
Gesehichts blatter 1871, pao-. 162). 1) Satis levi ex causa, cfr. Waitz, Abhandl. d. kön. Gesellschaft d. Wissenschaft, zu Göttin
gen, an. 1851, V. pag.’93 in 4:to. m) Lappenberg in Pertz, Archiv für ältere Deutsche Geschichtskunde, VI,pag. 617-624
et Waitz 1. c. (v. scholion prius) pag. 89—94; cfr. præcipue pag. 93, not. 3. n) Exempli causa ille fons res Prussia; etc.
continens, v. supra not c. 0 ) V. Grautoff 1. c. I. p. XXI, xxv-xxx, qui tamen Rufum ea, quæ annum 1385 antecedunt,
ex eodem fonte, ex quo Detmarum, annos vero 1385-1395 e Detmaro directe sumsisse censet. p) Grautoff 1. c. II, pag.
XVII -XXI. Illum autem errare, cum continuationem annorum 1401-1413 in hoc codice Hamburgensi cum chronico Rufi cog
natam esse putat, Waitz 1. c. pag. 95-97 ostendit. q) Omnes ehim Lubecam congesti sunt, ubi professor W. Mantels m
eorum comparatione versatur eo consilio, ut illam novam criticam editionem omnium chronicorum Lubecensium perficiat. r) Gra
via librarii menda (v. Grautoff 1. c. I, p. 55. not*, 168, not.*, 174 not.**, 182 not.*, 208 not* huic sentential repugnare videntur,
s) Prior enim manus in medio anno 1395 subsistit. V. Grautoff 1. c. I, pag. 369.

Nutzerhinweis

Sehr geehrte Benutzer,

aufgrund der aktuellen Entwicklungen in der Webtechnologie, die im Goobi viewer verwendet wird, unterstützt die Software den von Ihnen verwendeten Browser nicht mehr.

Bitte benutzen Sie einen der folgenden Browser, um diese Seite korrekt darstellen zu können.

Vielen Dank für Ihr Verständnis.