Full text: Scriptores Rerum Svecicarum Medii Aevi (Tomus 3)

88 
XIV. E SAXONIS GRAMMATICI HISTORIA DANICA EXCERPTA. 
XIV. 
« 
E Saxonis Grammatici Historia Danica 
excerpta. 
i 
Nullus hodie superest codex operis Saxonis, et jam cum prima editio anno 1514 Parisiis typis 
describeretur, unum tantum exemplar manuscriptum non sine magna difficultate deprehendi potuit, quare 
omnes sequentes editores hanc primam editionem pro fundamento ponere coacti sunt. Inter quo» P. E. 
Müller et J. M. Velschow ultimi fuerunt *), quorum quidem editio, critica ratione elaborata omnibusque 
historiae subsidiis ornata tam præ ceteris excellet, ut illam nos in his excerptis faciendis sequi non dubi 
taverimus. 
Saxonem temporibus regum Valdemari I., Kanuti VI. et Valdemari II., id est tribus ultimis de 
cenniis seculi XII* et initio sequentis seculi, vixisse ex ipsius verbis certum est. Quo autem anno natus 
aut mortuus sit, nescimus, neque certi anni, in quibus opus inceptum et ad finem perductum sit, indi 
cari possunt. Tamen ex praefatione Saxonis elucet, illum ultimam manum operi, quod hortatu Absalonis 
archiepiscopi inceperat, primum post Valdemarum II m regem factum, i. e. post annum 1202 imposuisse. 
Sed non minus certum est ex ipsius verbis, finem undecimi libri ante mortem Byrgeri Brosa, ducis Sueciæ, 
(anno 1202) scriptum esse **). Saxonem jam ante mortem Valdemari I (an 1182) in historia elaboranda ver 
satum esse neque tamen prius quam post annum 1208 eam confecisse Velschow (v. prolegom. pag. xliv 
xlviti) demonstrare conatur, quæ quidem res adhuc in tenebris involuta nobis videtur. Magis probabile illud 
nobis videtur, qnod idem ingeniosa argumentatione probare vult ***), Saxonem ultimos sex libros primum 
confecisse, deinde ad remotiora tempora conversum decem priores libros addidisse, ex quo minus-difficile 
fit intellectu, cur Saxo, qui praefationem post annum 1202 scripserit, historiam ultra annum 1185 non 
continuaverit. 
Omnium scriptorum Danicorum solum Chronicon Sialandiæ et epitomator ille seculi XIV, cujus 
compendium et continuatio in annum 1341 Thomæ Gheysmero vulgo perperam tribuitur f), Saxonis mentio 
nem faciunt; inter exteros tantum Ericus Olai, Hemmingus Gadd et Albertus Krantzius, unde conjicere 
licet, librum Saxonis medio ævo parum cognitum fuisse. Neque omni dubio caret, Ericum Olai, sicut 
postea Olaus Petri, potius illo compendio supra nominato, quam ipso Saxone usum esse. 
Quibus ex fontibus ipse hauserit, Saxo in præfatione commemorare non neglexit, ubi 1) carmina 
vetera heroica, 2) narrationes Islandorum, 3) quæ Absalon suo ore tradidit, ut præcipuos fontes affert. 
Ut aliorum quoque æqualium testimonia consuluerit et diplomata atque alia monumenta vetusta inspexe 
rit, fieri potuit neque absonum videtur; qua tamen in re semper mirum videri necesse est, illi Adamum 
Bremensern, ut Velschow monuit, cognitum non fuisse. 
Titulum ”Historia Danica” nos quoque servavimus, quia omnes alii, etiam Velschow, eo utuntur, 
quamquam illi adsentimur, cum verbis chronici Sialandiæ et epitomaturis seculi XIV' nitens, opus 
”Gesta Danorum” primo appellatum fuisse et titulum ”Historia Danica" iis, qui primam editionem anno 
1514 imprimendam curarunt, originem debere, contendit. Quis denique fuerit Saxo, quæ ejus conditio, 
si quis quærat, profitendum nobis est, id tantum sine ulla dubitatione hodie affirmari posse, Sialandum 
natione eum fuisse. Utrum autem præpositus Eoskildensis an canonicus Lundensis fuerit, doctissimi 
viri inter se dissentiunt, ad quos igitur legentes relegamus ff). 
*) Opus a Muliero ut manuscriptum pæue confectum post ejus mortem Velschow absolvit et edidit. Pars prior textum Saxo 
nis et notas breviores in duobus voluminibus continens Hafoiæ anno 1839 est impressa; pars posterior prolegomena et notas uberi 
ores complectens primum an. 1858 edita est. Omnium editionum et diversarum in historiam Saxonis disquisitionum indicem 
reperis 1. c. II. pag. XV. seqn. et apud Potthast: Bibliotheca medii ævi. **) Vide I. 2 pag. 592 in editione Miilleri vel 
nostrum ex eodem loco infra factum excerptum. ***) Prolegom. pag. xxxvii— xl et L, li. f ) Impressum in Script. 
rer. Danic. II. 286, seqn. Excerptum ex continuatione infra dabimus. ftJ Vide Velschow proleg. pag. iv—xxvi. et Pa- 
ludan Müller: "Hvad var Saxo Grammaticus og livor er hans grav” disquisitio inserta in: “Indbvdelse til de Offentlige Examina i 
Nykiöbings Cathedral Skole, Nykjöbing an. 1861”. Iu hac (pag. 107-109, nova gravissima argumenta contra sententiam. 
Saxonem capitulo Lundensi ascriptum fuisse, afferuntur.
	        

Note to user

Dear user,

In response to current developments in the web technology used by the Goobi viewer, the software no longer supports your browser.

Please use one of the following browsers to display this page correctly.

Thank you.